47-hafta · 2026Juma, 20-noyabr 2026-yil
Texnologiyalar

Oddiy model Limadagi politsiya hodisalarini prognoz qilishda LightGBMʼdan oʻzib ketdi

Limaning ochiq maʼlumotlari asosidagi tadqiqot shahar muhiti belgilarining 2 120 ta katak boʻyicha qayd etilgan hodisalarni kunlik prognoz qilishni yaxshilashini tekshiradi.

16-noyabr, 11:10По-русски

Read in English

habr.com

Model aniq koordinatalarni emas, keyingi kuni har bir katakda hodisa qayd etilishi ehtimolini baholaydi. Hudud H3 geksagonlariga boʻlingan; ular Limani modelda qamrab olish uchun ishlatiladi, maʼmuriy tumanlar sifatida emas. Hisob-kitoblarga politsiyaga kelib tushgan murojaatlar tarixi, kalendar belgilari va OpenStreetMapʼdan olingan shahar muhiti xususiyatlari — diqqatga sazovor obyektlar, qurilishlar va koʻcha tarmogʻi kiritilgan.

Hodisalar haqidagi maʼlumotlar Peru Ichki ishlar vazirligi eʼlon qiladigan SIDPOL ochiq qatlamidan olingan. Tadqiqotda faqat koordinatalari maʼlum boʻlgan, qayd etilgan voqealar hisobga olinadi. Shu sababli koʻrsatkichlar nafaqat jinoiy faollikni, balki aholining murojaat qilish darajasi hamda hodisalarni qayd etish xususiyatlarini ham aks ettiradi. Oiladagi zoʻravonlik geografiyasi boshqacha boʻlgan alohida jarayon sifatida tahlildan chiqarib tashlangan; firibgarlik va tovlamachilik esa alohida toifaga ajratilgan, chunki koordinata ariza beruvchining manzilini koʻrsatishi mumkin.

Mualliflar modellarni tarixiy tayanch koʻrsatkichlar bilan taqqosladilar. Eng yaxshi oddiy variant EWM-30 boʻldi — bunda yangiroq hodisalarga koʻproq vazn beriladigan silliqlangan baho qoʻllanadi. Kataklarning eng yuqori 5 foizida bu variant sinov davridagi hodisalarning 41,2 foizini qamrab oldi. Bundan tashqari, LightGBM modellari ham tekshirildi: ulardan biri tarix va kalendar maʼlumotlaridan foydalangan, ikkinchisi shahar belgilarini qoʻshgan, uchinchisi esa EWM-30 bazaviy bahosiga tuzatish kiritgan.

Shahar maʼlumotlari katak atrofidagi muhitni tavsiflash imkonini beradi, biroq ularning oʻzi jinoyatchilikka sabab boʻladigan omillarni isbotlamaydi. Bundan tashqari, 11.11.2026 sanasidagi OpenStreetMap surati sinov davri yakunlanganidan keyin olingan. Shu sababli bunday belgilarni oʻz ichiga olgan modellar natijalarini vaqt boʻyicha sizib chiqishdan toʻliq himoyalangan deb boʻlmaydi: yakuniy tekshiruv uchun OSMʼning tarixiy surati va qayta baholash zarur.